Itraconazole ยารักษาเชื้อรา ยีสต์ในสุนัขและแมว

Itraconazole: ยาต้านเชื้อราประสิทธิภาพสูง (Detailed Information)

Itraconazole เป็นยาต้านเชื้อราในกลุ่ม Triazole ที่มีการออกฤทธิ์กว้าง (Broad-spectrum) และเป็นที่นิยมใช้อย่างแพร่หลายในการรักษาการติดเชื้อราแบบเรื้อรังและรุนแรง ทั้งในมนุษย์และสัตว์เลี้ยง (แมว, สุนัข, สัตว์เลื้อยคลาน) เนื่องจากมีประสิทธิภาพที่ดีและรูปแบบการใช้ยาที่สะดวก

กลไกการออกฤทธิ์และการจำแนกกลุ่มยา

รายละเอียด

• Triazole Antifungal Agent
• ชื่อการค้าที่พบบ่อย
• Sporanox, Itraspor, Canditral (ชื่อในมนุษย์)
• รูปแบบยา
• แคปซูล (Capsule), สารละลายในช่องปาก (Oral Solution)

กลไกการออกฤทธิ์ (Mechanism of Action)

Itraconazole ออกฤทธิ์โดยการ ยับยั้งเอนไซม์ (14-a-Demethylase) ซึ่งเป็นเอนไซม์สำคัญในกระบวนการสังเคราะห์ Ergosterol (เออร์กอสเตอรอล) ซึ่งเป็นส่วนประกอบหลักของเยื่อหุ้มเซลล์ของเชื้อรา

• เมื่อไม่มี Ergosterol เยื่อหุ้มเซลล์ของเชื้อราจะเปราะบางและทำงานผิดปกติ
• ผลลัพธ์คือ: ยาจะไป ยับยั้งการเจริญเติบโต (Fungistatic) หรือ ฆ่าเชื้อรา (Fungicidal) ในที่สุด

ข้อบ่งใช้ (Indications)

Itraconazole ถูกใช้ในการรักษาการติดเชื้อราหลากหลายชนิด ทั้งแบบผิวเผิน (Superficial) และแบบระบบ (Systemic)

ข้อบ่งใช้ในมนุษย์
การติดเชื้อราที่อวัยวะภายใน (Systemic Fungal Infections) เช่น:

• Aspergillosis (แอสเปอร์จิลโลซิส)
• Blastomycosis (บลาสโตไมโคซิส)
• Histoplasmosis (ฮิสโตพลาสโมซิส)
• การติดเชื้อราที่ผิวหนังและเล็บที่รุนแรงและเรื้อรัง (Dermatophytosis, Onychomycosis)
• การติดเชื้อราแคนดิดา (Candidiasis) ในช่องปากและช่องคลอด

ข้อบ่งใช้ในสัตว์เลี้ยง (โดยเฉพาะสุนัขและแมว)

• เชื้อราผิวหนัง (Ringworm/Dermatophytosis): โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแมวที่ติดเชื้อ Microsporum canis (มักใช้แบบ Pulse Therapy)
• โรคยีสต์ (Malassezia Dermatitis): ในสุนัข
• การติดเชื้อราแบบระบบ (Systemic Mycoses):
• Cryptococcosis (คริปโตคอคโคซิส) (โดยเฉพาะในแมว)
• Blastomycosis, Histoplasmosis, Coccidioidomycosis (ในสุนัข)

ข้อควรระวังและผลข้างเคียง

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย (สำหรับคน)

• ปัญหาในระบบทางเดินอาหาร: คลื่นไส้, อาเจียน, ท้องเสีย, ปวดท้อง (พบบ่อยในมนุษย์และสุนัข)
• ความผิดปกติของตับ: การเพิ่มขึ้นของเอนไซม์ตับ (Liver Enzyme Elevation) ซึ่งเป็นผลข้างเคียงที่สำคัญและต้องเฝ้าระวัง
• ข้อห้ามใช้และข้อควรระวังสำคัญ (Black Box Warning)
• โรคหัวใจล้มเหลว (Congestive Heart Failure - CHF): ข้อห้ามใช้ ในผู้ป่วยที่มีประวัติหรืออาการของ CHF เพราะยานี้อาจทำให้อาการแย่ลงได้ (Itraconazole มีฤทธิ์ Inotropic-negative)
• การตั้งครรภ์: จัดอยู่ใน Pregnancy Category C (ในมนุษย์) ไม่ควรใช้ในสัตว์ที่กำลังตั้งครรภ์เนื่องจากอาจเป็นอันตรายต่อทารกในครรภ์
• ผู้ป่วยโรคตับ: ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังและมีการตรวจวัดค่าเอนไซม์ตับ (ALT, AST, ALP) เป็นระยะตลอดการรักษา

ผลข้างเคียงที่พบบ่อย (สำหรับสัตว์)

• สัตว์ป่วยตับ: ต้องใช้ด้วยความระมัดระวังและมีการตรวจวัดค่าเอนไซม์ตับ (ALT, AST, ALP) เป็นระยะตลอดการรักษา