โรคขี้เรื้อนสุนัข สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาอย่างได้ผล

โรคขี้เรื้อนสุนัข สาเหตุ อาการ และวิธีรักษาอย่างได้ผล

หากพูดถึงโรคผิวหนังที่สร้างความเจ็บปวด คัน ทรมาน และทำลายบุคลิกภาพของน้องหมามากที่สุด ชื่อของ "โรคขี้เรื้อนสุนัข" (Mange) ต้องเป็นอันดับแรกๆ ที่หลายคนนึกถึง อาการนั่งเกาจนผิวหนังถลอก ขนร่วงก้อนใหญ่ ผิวหนังหนาตกสะเก็ดจนแข็ง หรือมีตุ่มหนองแตกเปียกเยิ้มทั่วตัว ไม่เพียงแต่บั่นทอนสุขภาพกายของสัตว์เลี้ยงจนซูบผอมและทรมานเท่านั้น แต่ยังบั่นทอนจิตใจของเจ้าของที่ต้องเห็นลูกรักเผชิญกับปัญหานี้ทุกวัน

ความเข้าใจผิดยอดฮิตคือการคิดว่าโรคขี้เรื้อนเกิดจากความสกปรกเพียงอย่างเดียว จนทำให้เจ้าของหลายท่านใช้วิธีผิดๆ เช่น การเอาน้ำมันเครื่อง ขมิ้น หรือยาทาที่ไม่เหมาะสมมาทาตัวน้องหมา ซึ่งนอกจากจะไม่ช่วยให้หายแล้ว ยังอาจเกิดพิษอันตรายถึงชีวิตได้ การเข้าใจชนิดของขี้เรื้อนอย่างถูกต้อง เพราะขี้เรื้อนแห้งและขี้เรื้อนเปียกมีสาเหตุ วิธีการรับมือ และความสามารถในการติดต่อที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง วันนี้ Chamai Petcare จะพาทุกคนไปเจาะลึกเรื่องโรคขี้เรื้อนสุนัขอย่างละเอียด เพื่อคืนผิวสุขภาพดีและขนสวยนุ่มให้น้องหมาของคุณ

โรคผิวหนังขี้เรื้อนที่เกิดในสุนัข คืออะไร?

โรคขี้เรื้อนสุนัข (Mange) คือโรคผิวหนังอักเสบเรื้อรังที่มีสาเหตุหลักมาจาก "ตัวไร (Mites)" ซึ่งเป็นปรสิตภายนอกขนาดเล็กมากจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า โดยตัวไรเหล่านี้จะเข้าไปอาศัยอยู่บนชั้นผิวหนัง ขุดอุโมงค์อยู่ใต้ผิวหนังกำพร้า หรือสิงสลู่ตามรูขุมขนของสุนัข

เมื่อตัวไรชอนไช ชุมนุม และเพิ่มจำนวนขึ้น จะส่งผลให้เกิดการระคายเคืองอย่างรุนแรง ผิวหนังเกิดภาวะอักเสบ คัน ตกสะเก็ด และทำให้ขนหลุดร่วงอย่างหนัก หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง ผิวหนังจะเกิดการติดเชื้อแบคทีเรียและเชื้อยีสต์แทรกซ้อน กลายเป็นแผลหนองส่งกลิ่นคาว เหม็นอับ และส่งผลกระทบต่อระบบภูมิคุ้มกันทั่วร่างกายของสุนัขในที่สุด

สาเหตุของการเกิดโรคขี้เรื้อนสุนัข (แบ่งตามชนิด)

การรักษาโรคขี้เรื้อนสุนัขให้ได้ผลตรงจุด ต้องทราบก่อนว่าสุนัขกำลังเผชิญกับขี้เรื้อนชนิดไหน ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักตามชนิดของตัวไร ดังนี้

โรคขี้เรื้อนแห้ง (Sarcoptic Mange)

• เกิดจากตัวไร: Sarcoptes scabiei var. canis
• พฤติกรรมของไร: ตัวไรผสมพันธุ์กันบนชั้นผิวหนัง จากนั้นตัวเมียจะขุดเจาะอุโมงค์ลงไปในชั้นผิวหนังกำพร้าเพื่อวางไข่ ตัวไรและสิ่งขับถ่ายของมันจะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาภูมิแพ้และอักเสบอย่างรุนแรง
• การติดต่อ: ติดต่อง่ายมาก! สามารถติดผ่านการสัมผัสสุนัขป่วยโดยตรง หรือติดผ่านสิ่งแวดล้อม เช่น ที่นอน กรง ปลอกคอ หวี และที่สำคัญคือ สามารถติดต่อไปสู่คนได้ (ก่อให้เกิดตุ่มคันตามแขนและลำตัว)

โรคขี้เรื้อนเปียก (Demodectic Mange)

• เกิดจากตัวไร: Demodex canis
• พฤติกรรมของไร: ตัวไรชนิดนี้เป็น "ไรประจำถิ่น" ที่อาศัยอยู่ในรูขุมขนและต่อมไขมันของสุนัขทุกตัวอยู่แล้วในปริมาณน้อย โดยปกติแม่หมาจะส่งถ่ายไรชนิดนี้ให้ลูกหมาขณะให้นมช่วงวันแรกๆ ของชีวิต
• ปัจจัยกระตุ้น: ไรขี้เรื้อนเปียกจะ ไม่ติดต่อสู่สุนัขตัวอื่นหรือคน แต่จะก่อโรคเมื่อสุนัขมีภูมิคุ้มกันตก เช่น สุนัขเด็กที่ระบบภูมิคุ้มกันยังพัฒนาไม่เต็มที่, สุนัขที่มีภาวะเครียด, สุนัขป่วยด้วยโรคอื่น หรือสุนัขแก่ ทำให้ตัวไรเพิ่มจำนวนมหาศาลจนรูขุมขนอักเสบและอุดตัน

อาการของโรคขี้เรื้อนสุนัข ที่เจ้าของต้องรีบสังเกต

แม้ว่าทั้งสองชนิดจะทำให้เกิดอาการขนร่วงเหมือนกัน แต่มีจุดสังเกตอาการที่แตกต่างกันชัดเจน ดังนี้

อาการของขี้เรื้อนแห้ง

• คันรุนแรงทรมานที่สุด: สุนัขจะเกา กัด และเอาตัวถูไถกับพื้นตลอดเวลาจนนอนไม่ได้
• ตำแหน่งที่พบบ่อย: ติ่งหู ขอบใบหู ข้อศอก ข้อเท้า และหน้าท้อง
• ลักษณะรอยโรค: ผิวหนังแดง ตกสะเก็ดหนา คล้ายรังแคแห้งๆ ขนร่วงเป็นวงกว้าง มีพฤติกรรมแสดงอาการคันอย่างรุนแรงเมื่อจับขอบใบหู (Pinnal-Pedal Reflex)

อาการของขี้เรื้อนเปียก

• คันน้อยในระยะแรก: หากยังไม่มีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน สุนัขมักจะไม่มีอาการคันรุนแรงเท่าขี้เรื้อนแห้ง
• ตำแหน่งที่พบบ่อย: รอบดวงตา (คล้ายใส่แว่น) รอบริมฝีปาก หน้า และขาหน้า
• ลักษณะรอยโรค: ขนร่วงเป็นวง ผิวหนังแดง มีจุดดำอุดตันตามรูขุมขน หากอาการรุนแรง ผิวหนังจะอักเสบทั่วตัว มีตุ่มหนอง มีน้ำเหลืองเปียกเยิ้มไหลออกมา และส่งกลิ่นคาวหรือกลิ่นอับรุนแรง

วิธีดูแลสุนัขที่เป็นโรคขี้เรื้อนอย่างเหมาะสม

นอกเหนือจากการใช้ยาแล้ว การดูแลสุขอนามัยและสภาพแวดล้อมก็มีความสำคัญไม่แพ้กัน เพื่อป้องกันการติดเชื้อซ้ำและการแพร่กระจาย

• แยกสุนัขป่วยออกจากกลุ่ม (กรณีขี้เรื้อนแห้ง): จำแนกพื้นที่ให้สุนัขป่วยอยู่อย่างชัดเจน เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อไปยังสุนัขตัวอื่นและสมาชิกในบ้าน
• ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อสิ่งแวดล้อม: ซักทำความสะอาดที่นอน ผ้าเช็ดตัว กรง และของเล่น ด้วยน้ำร้อนและน้ำยาฆ่าเชื้อ ดูดฝุ่นตามพื้นบ้านเป็นประจำเพื่อกำจัดตัวไรที่ตกอยู่
• ใส่คอลลาร์ (E-Collar) ป้องกันการเกา: ใส่ลำโพงกันเกาเพื่อป้องกันสุนัขกัดหรือเกาแผลจนเกิดบาดแผลติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน
• ตัดขนบริเวณที่เป็นรอยโรค: ในสุนัขขนยาวหรือรายที่เป็นขี้เรื้อนเปียกขั้นรุนแรง การตัดขนสั้นจะช่วยให้ทำความสะอาดแผล ใส่ยา และอาบน้ำยาเวชภัณฑ์ได้ทั่วถึงยิ่งขึ้น
• สวมถุงมือทุกครั้งเมื่อสัมผัส: เมื่อต้องป้อนยา ทายา หรืออาบน้ำให้น้องหมา ควรใส่ถุงมือยางและล้างมือด้วยสบู่ฆ่าเชื้อทันทีหลังดูแลเสร็จ

วิธีรักษาโรคขี้เรื้อนสุนัข อย่างถูกวิธีและได้ผลจริง

ในปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการแพทย์สัตว์ได้พัฒนาไปไกลมาก ทำให้การรักษาโรคขี้เรื้อนสุนัขให้หายขาดสามารถทำได้ง่ายขึ้นดังนี้

การรักษาด้วยยากินกลุ่มใหม่ (Isoxazoline Class)

• ถือเป็นวิธีรักษาหลักที่มีประสิทธิภาพสูงมากในปัจจุบัน ยาป้อนป้องกันเห็บหมัดและไรกลุ่มนี้ (เช่น ยาที่มีตัวยา Afoxolaner, Fluralaner, Sarolaner) สามารถกำจัดไรทั้งขี้เรื้อนแห้งและขี้เรื้อนเปียกได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และปลอดภัยสูง

สั่งซื้อ NexGard Spectra คลิกที่นี่

สั่งซื้อ Simparica Trio คลิกที่นี่

สั่งซื้อ Bravecto คลิกที่นี่

การใช้ยาทาหรือยาหยดหลังคอ (Topical Treatment / Spot-on)

• การใช้ยาหยดหลังคอที่มีฤทธิ์กำจัดไรภายนอก หรือการใช้น้ำยาอาบ/จุ่มหมักผิวหนังเพื่อฆ่าตัวไรตามคำแนะนำของสัตวแพทย์

การอาบน้ำด้วยแชมพูเวชภัณฑ์

• ใช้แชมพูยาที่มีส่วนผสมของ Benzoyl Peroxide (ช่วยล้างรูขุมขนและกำจัดไขมันอุดตันในขี้เรื้อนเปียก) หรือแชมพูต้านเชื้อแบคทีเรียและยีสต์ (Chlorhexidine) เพื่อลดการติดเชื้อแทรกซ้อน อาบสัปดาห์ละ 1–2 ครั้ง

การให้ยาปฏิชีวนะและยาลดอักเสบ

• ในกรณีที่ผิวหนังติดเชื้อแบคทีเรียจนเป็นตุ่มหนอง สัตวแพทย์จะจ่ายยาปฏิชีวนะให้ทานควบคู่กันจนครบกำหนด

สั่งซื้อ Rilexine คลิกที่นี่

การบำรุงและเสริมสร้างภูมิคุ้มกัน

• เสริมน้ำมันปลา (Fish Oil) ที่มีโอเมก้า 3 และ 6 สูง เพื่อฟื้นฟูเกราะป้องกันผิวหนัง (Skin Barrier) พร้อมกับให้สารอาหารบำรุงภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะในสุนัขที่เป็นขี้เรื้อนเปียก

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคขี้เรื้อนสุนัข (FAQ)

Q1: โรคขี้เรื้อนสุนัข ติดคนได้ไหม?

A: ขี้เรื้อนแห้งติดคนได้ครับ โดยจะทำให้เกิดตุ่มแดงคันตามแขน หน้าอก หรือเอว แต่ตัวไรไม่สามารถเจริญเติบโตหรือวางไข่ข้ามสายพันธุ์บนผิวหนังมนุษย์ได้ยาวนาน เมื่อรักษาสุนัขจนหาย อาการในคนจะค่อยๆ ดีขึ้นเอง ส่วน ขี้เรื้อนเปียก ไม่ติดคนแน่นอนครับ

Q2: เอาน้ำมันเครื่องทาตัวสุนัขแก้ขี้เรื้อน ได้จริงหรือไม่?

A: ห้ามทำเด็ดขาดครับ! นี่คือความเชื่อที่ผิดและอันตรายมาก สารเคมีในน้ำมันเครื่องจะดูดซึมเข้าสู่ผิวหนัง ทำให้เกิดภาวะตับล้มเหลว ไตวาย ผิวหนังไหม้อักเสบอย่างรุนแรง และอาจทำให้สุนัขเสียชีวิตจากการได้รับสารพิษได้

Q3: โรคขี้เรื้อนสุนัข รักษาใช้เวลานานเท่าไหร่ถึงจะหายขาด?

A: ขี้เรื้อนแห้งมักใช้วิธีรักษาประมาณ 2–4 สัปดาห์ ก็จะเห็นผลชัดเจน ส่วนขี้เรื้อนเปียกต้องใช้เวลาฟื้นฟูระบบภูมิคุ้มกันร่วมด้วย ซึ่งอาจใช้เวลาตั้งแต่ 1–3 เดือนขึ้นไป จนกว่าจะตรวจไม่พบตัวไรจากการขูดตรวจผิวหนัง (Skin Scraping)

บทสรุปของเนื้อหา

โรคขี้เรื้อนสุนัข แม้จะเป็นโรคผิวหนังที่ดูน่ากลัวและสร้างความทรมานให้กับสัตว์เลี้ยงอย่างมาก แต่ด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์สัตวแพทย์ในปัจจุบัน โรคนี้สามารถรักษาให้หายขาดได้อย่างรวดเร็วหากได้รับการวินิจฉัยชนิดของไรอย่างถูกต้อง หัวใจสำคัญคือการหลีกเลี่ยงวิธีรักษาแบบผิดๆ หมั่นทำความสะอาดสิ่งแวดล้อม ให้ยาป้องกันปรสิตอย่างสม่ำเสมอ และเสริมสารอาหารบำรุงเกราะป้องกันผิวหนัง เพื่อให้น้องหมาของคุณกลับมามีผิวสุขภาพดีและขนที่นุ่มสวยงามอีกครั้ง

ดูแลสุขภาพผิวและเส้นขนของสุนัขอย่างมืออาชีพกับ Chamai Petcare

ช่วยให้น้องหมาบอกลาขี้เรื้อนและอาการคันอย่างปลอดภัย! Chamai Petcare คัดสรรแชมพูเวชภัณฑ์ดูแลผิวหนังสูตรอ่อนโยน น้ำมันปลาโอเมก้า 3 เข้มข้นเพื่อฟื้นฟูขน และผลิตภัณฑ์ดูแลสุขอนามัยสัตว์เลี้ยงเกรดพรีเมียม สนใจสอบถามข้อมูลหรือสั่งซื้อสินค้าเพื่อดูแลลูกรักของคุณ ทักหาทีมงาน Chamai Petcare ได้เลยวันนี้!

[สั่งซื้อหรือติดต่อสอบถามผ่านไลน์ คลิกที่นี่]

ติดต่อสอบถามเพิ่มเติม

CHAMAI PETCARE
Website: www.chamaipetcare.com
Line: @chamaipetcare
Facebook: Chamai Petcare

กลับสู่หน้าหลัก